الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

25

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

سپس مىفرمايد : « اگر كسانى سرپيچى كنند و با دستورات تو به مخالفت برخيزند مسئوليتى در برابر اعمال آنها ندارى و موظف نيستى كه به حكم اجبار آنها را از هر خلافكارى باز دارى ، وظيفه تو تبليغ رسالت و امر بمعروف و نهى از منكر و راهنمايى افراد گمراه و بى خبر است » . ( * ( وَمَنْ تَوَلَّى فَما أَرْسَلْناكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظاً ) * ) بايد توجه داشت كه « حفيظ » از نظر اينكه صفت مشبهه است و معنى ثبات و دوام را مىرساند با « حافظ » كه اسم فاعل است تفاوت دارد بنا بر اين « حفيظ » به معنى كسى است كه به طور مداوم مراقب حفظ چيزى مىباشد ، در نتيجه مفهوم آيه چنين مىشود مسئوليت پيامبر ص مسئوليت رهبرى و هدايت و دعوت به سوى حق و مبارزه با فساد است ولى اگر افرادى اصرار در پيمودن راه خلاف داشته باشند ، نه پيامبر ص در مقابل انحرافهاى آنها مسئوليتى دارد كه در همه جا حاضر و ناظر باشد ، و جلو هر گونه گناه و معصيتى را با زور و اجبار بگيرد ، نه او از طرق عادى قدرت بر چنين چيزى را مىتواند داشته باشد . بنا بر اين در حوادثى مانند جنگ احد كه شايد آيه ناظر به آن هم باشد پيامبر ص وظيفه داشته است كه از نظر فنون جنگى حد اكثر دقت و مراقبت را در طرح نقشه جنگ و حفاظت مسلمانان از شر دشمن به خرج دهد ، و مسلما اطاعت از پيامبر ص در اين دستورات اطاعت خدا بوده ، ولى اگر كسانى دستور پيامبر ص را زير پا گذاشتند و به همان دليل گرفتار شكست شدند ، مسئوليت آن متوجه خود آنها است نه پيامبر ص . بايد توجه داشت كه اين آيه يكى از روشنترين آيات قرآن است كه دليل بر حجيت سنت پيامبر ص و قبول احاديث او مىباشد ، بنا بر اين كسى نمىتواند بگويد قرآن را قبول دارم ولى حديث و سنت پيغمبر ص را قبول ندارم ، زيرا آيه فوق صريحا مىگويد : « اطاعت از حديث و سنت پيامبر ص اطاعت